Hiểu đúng về Nhu quyền

I. Âm Dương- nền tảng của Nhu quyền

Trước khi định nghĩa nhu quyền là gì, tôi tin rằng cần phải bàn sơ lược về tư tưởng phương Đông, vốn dựa trên nền tảng học thuyết Âm Dương. Học thuyết Âm Dương là cơ sở lý luận thế giới quan duy vật biện chứng của khoa học phương Đông, ăn sâu vào cách tư duy và nhìn nhận cuộc sống của người phương Đông. Học thuyết cho rằng tất cả mọi sự vật hình thành, biến hoá và phát triển đều do sự vận động của hai khí âm và dương. Âm dương là gốc của nhau, vừa đối lập nhau, vừa dựa vào nhau để tồn tại, tức là không có Âm sẽ không có Dương và ngược lại. Âm Dương chuyển hoá, tiêu trưởng, nhưng chỉ khi Âm Dương thống nhất, điều hoà, cân bằng thì mới có thể thúc đẩy sự vật biến hoá và phát triển.
Cứ như sức khoẻ con người, theo thuyết Âm Dương, người ta bệnh hoặc cảm thấy không khoẻ mạnh là vì khí Âm Dương không được điều hoà, cân bằng. Ăn uống cũng cần để ý điều hoà giữa thực phẩm “nóng” và thực phẩm “hàn”. Hay trong võ thuật, bị trúng đòn, bị té ngã, bị sơ hở cũng là vì không cân bằng được Âm Dương trong vận động.

II. Nhu quyền là gì?

Mọi người cứ hay hiểu lầm “nhu quyền” là lúc nào cũng mềm mại, nhu nhã, nhường nhịn. Không phải vậy. Vận động của Nhu quyền hướng đến sự cân bằng Âm Dương trong vận động, tức là phải điều tiết cả hai kiểu vận động: nhẹ nhàng và mạnh mẽ, nhu nhã và cương cứng, nhường nhịn và quyết liệt. Khi nào sử dụng kiểu vận động nào là tuỳ thuộc hoàn toàn vào tình huống mâu thuẫn. 
Tuỳ thuộc hoàn toàn vào tình huống mâu thuẫn” là ý vô cùng quan trọng. Một môn Nhu quyền không áp đặt tinh thần hay mong muốn của mình vào đối phương, mà hoàn toàn tuỳ cơ ứng biến. Nhu quyền là đánh khi đối thủ bảo đánh, nhường khi đối thủ bảo nhường. Khi đánh được, cương cứng được, quyết liệt được mà không làm thì không phải Nhu quyền. Và ngược lại.

III. Vậy tại sao các động tác của nhu quyền lại thường nhu nhã, nhẹ nhàng như múa dưỡng sinh?

Có 3 lý do chính tại sao các động tác của các môn nhu quyền lại hay “nhu nhã, nhẹ nhàng”:
Thứ nhất, bản năng con người vốn cương cứng, đối kháng, chống lại. Và môi trường cũng dạy cho chúng ta phản kháng lại khi bị một tác động ngoại cảnh. Khi nguy hiểm tới, bản năng của ta cũng gồng cứng lên, để “đánh hoặc chạy” (fight or flight). Phản ứng “Dương” vốn nằm trong tự nhiên phản xạ của con người. Phản ứng “Âm”, bao gồm: thả lỏng, nhường, lùi ra, theo lực tấn công là phản ứng không thuộc bản năng, nên phải tập chính là vậy. Trong Vịnh Xuân nhu quyền, ta phải tập lỏng 8 phần, tập cương và cứng 2 phần là vậy.
Thứ hai, nhu quyền hướng đến giải quyết mâu thuẫn một cách hiệu quả nhất, tức tốn ít sức nhất trong thời gian ngắn nhất. Phần lớn các vận động khi chiến đấu không cần phải cương cứng, vậy tại sao phải cương cứng phí sức? Một đòn đấm tung ra chỉ cần “cứng”ngay điểm chạm, còn trên đường đi thì phải thả lỏng để tối đa được vận tốc của đòn. Một đòn chạm và tiếp đòn của đối thủ cũng không cần phải phí sức gồng cứng, vì góc tiếp đòn và vận tốc của tay tiếp đòn đã có thể làm chệch và tiêu hao lực của đối thủ. Cái “cứng” hay “dương” chỉ xảy ra trong tích tắc và đúng lúc, vì đa số các vận động khi giao chiến không cần “cứng” hay “dương”.
Cuối cùng, nhu quyền “nhu nhã, nhẹ nhàng” vì tư tưởng của người tập luôn đặt mình trong tình thế bất lợi về thể chất và sức mạnh, nếu cương lại thì không thể nào thắng được. Vì trong tình thế bất lợi nên phải tìm cách tiếp cận thông minh, không thể ỷ vào sức mạnh hay thể chất. Môn sinh Nhu quyền đặt ứng xử “thông minh” lên đầu. (Tiếng Anh có câu “Work smart, not hard”, ý nghĩa cũng tương tự vậy). Vì tiếp cận “thông minh” nên không cần phí sức. Vì đón lực đúng góc, đúng lúc nên không cần cơ bắp khoẻ để chống lại. Vì biết lợi dụng lợi thế của cơ thể nên không cần biết chặt gạch, đấm gỗ vẫn có thể đả thương đối thủ. Vậy nên, tập nhu quyền là tập vận động thông minh, mà thông minh thì không cần phải hùng hục.

IV. Sự phân biệt Nhu quyền và Cương quyền có cần thiết?

Chúng ta hay phân nhóm các môn võ, chia thành “Nhu quyền” và “Cương quyền”. Tôi nghĩ đó là một sự phân nhóm không chính xác. Karate, boxing, Taekwondo là cương quyền? Chưa chắc. Hãy nhìn các võ sư đã đạt đến cảnh giới cao thủ, họ cũng nhẹ nhàng, nhu nhuyễn đó thôi. Họ lướt đi thoăn thoắt, không dụng quá nhiều sức lực, xử lý tình huống một cách nhẹ nhàng, thông minh nhất. Vậy chẳng phải “nhu quyền” là gì?
Điều khác biệt duy nhất trong các môn võ ta hay gọi là “cương quyền” là cách tập luyện của họ, không ứng dụng triết lý nhu quyền ngay từ đầu mà thôi. Vậy nên, nếu phân biệt “nhu quyền” và “cương quyền”, ta cần giữ trong đầu đó chính là phân biệt về cách tiếp cận, tư duy của môn phái, chứ chưa chắc là “đường lối vận động” của họ.

Comments

Popular Posts